نگاهی بر متدولوژی شش سیگما

مقدمه :

شش سیگما ( 6δ ) یک نگرش کیفی مشتری گرا، واقعیت گرا، داده گرا، نتیجه گرا، با مبنا و ساختار پروژه ای، مدیریت پروژه و مدیریت فرآیند است که می تواند به وسیله هر شرکت کوچک یا بزرگی بکار گرفته شود. متدولوژی شش سیگما راه دستیابی به بهترین هدف را هموار می سازد. این هدف از طریق کاهش هزینه ها همراه با ایجاد امکان تولید کالاها و خدمات دارای سطح کیفیت بالا تحقق می یابد. از طریق کاهش ایرادات، خطاهای فرایند یا خطای صفر، رضایت مشتری تضمین  می گردد.

 

مفهوم شش سیگما:

آنچه در مفهوم شش سیگما مستتر است را می توان در اصول ذیل خلاصه نمود:

·     هوشمندانه کارکردن نه فقط سخت کارکردن.

·     بهبود کیفیت و کاهش هزینه ها.

·     ابزاری برای کاهش نوسانات ( تغییرات).

·     روشی بر اساس فرإیند حل مساله

·     چشم اندازی برای محصولات و خدمات عالی

·     ارج نهادن به مشتریان

·     مقایسی برای مقایسه سازمانهای جهان شمول

·     هدفی برای تقویت بنیه رقابتی سازمان

شش سیگما تلفیقی از مدیریت کیفیت و مهندسی سیستمهاست که اصول فوق را پوشش می دهد. آنزمان که سازمان با استفاده از ابزارهای مختلف کیفیتی مانند، کایزن، کنترل کیفیت، اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه مشکلاتی را در سطوح پایین ( از نظر امکان شناسایی و قابلیت برطرف نمودن و ... ) شناسایی و رفع نمود، برای حل مشکلات ریشه ای و مزمن از متدولوژی شش سیگما، استفاده می نماید. هرچه که سطح سیگما بالاتر می رود لازم است یک افزایش نمایی در کاهش نقص ها ایجاد شود، به طوریکه با رفع مشکلات محدود و ریشه ای که با ابزارهای ساده کیفی قابل شناسایی و حل نمی باشند، سطح سیگما افزایش می یابد.

رسیدن به سطح شش سیگما یک چشم انداز است و هنوز شرکتهای مطرح در استفاده از این روش، قادر به دستیابی به سطح شش سیگما نبوده اند. در هر حال افزایش سطح سیگما منجر به ایجاد بهبودهای چشمگیر در افزایش کیفیت و کاهش هزینه های سازمان شده و بهبود مستمر را به نحوی مطمئن پایه ریزی کرده است. سیگما به عنوان معیاری جهت محک زدن میزان پراکندگی جامعه شناخته شده است و فلسفه شش سیگما بر اساس کاهش نوسانات و تغییرات پایه گذاری شده است. شش سیگما بیان کننده محدوده ای از مقادیر متغیر های تصادفی با توزیع نرمال می باشد به طوریکه انتظار می رود 73/99 % از کلیه مقادیر در محدوده سه سیگما از دو طرف مقدار میانگین جامعه آماری قرار گیرد(شکل 1). ایرادات کیفی از طریق یک علت ریشه ای به نام نوسان بروز می کنند. برای بهبود کیفیت لازمست نوسانات اندازه گیری شوند، کاهش یابند و پیشگیری شوند. کلیه مراحل اجرای پروژه های شش سیگما به دنبال این هدف تبیین یافته اند.

شکل 1- توزیع نرمال تغییرات فرآیند

در صورتیکه فرآیند در سطح 3 سیگما انجام شود نرخ ایرادات برابر با 27/0% ( 2700 ایراد در هر میلیون واحد تولید شده)  خواهد بود. در اینحالت با تغییر میانگین فرآیند به اندازه 5/1 سیگما  که جز ماهیت هر فرآیند می باشد، تنها 32/93% از سطح زیر منحنی در حدود مشخصه قرار خواهد گرفت و این به معنی وجود 66000 عیب در هر میلیون است( شکل 2) . بنابر این باقی ماندن درسطح 3 سیگما  ایجاد محصول بدون ایراد را تضمین نمی نماید.

 

شکل 2- فرآیتد شش سیگما با انتقال به اندازه 5/1 سیگما

 

 

با کاهش نوسانات به اندازه‌أی که متوسط تعداد ایرادات 002/0 PPM شود قابلیت فرآیند به اندازه ای افزایش می یابد که در صورت انتقال میانگین فرآیند در طول زمان بر اساس شرایط تولید،  به اندازه 5/1 سیگما از مقدار اولیه میانگین، تنها 4/3 عیب در هر میلیون واحد تولید شده ایجاد می‌شود و به این ترتیب تولید بدون ایراد تحقق می یابد ( شکل 3). 

 

شکل 3- فرآیتد شش سیگما با انتقال به اندازه 5/1 سیگما

 

ساختار اجرایی شش سیگما

شش سیگما یک کار تیمی بر مبنای پروژه است. متولیان اصلی تیم های پروژه ها عبارتند از:

 

·        پشتیبان (Champions)

افرادی که وظیفه تهیج و معرفی فلسفی و فرهنگی شش سیگما را به عهده دارند. آنها منابع اصلی پروژه های شش سیگما را مهیا می نمایند و چشم انداز پروژه ها را مشخص می نمایند. از دیگزر فعالیتهای آنها بازنگری فعالیتهای پروژه و تصمیم گیری های مالی می باشد.

 

·        کمربند سیاه ارشد ( Master Black Belt)

افرادی که پروژه های جامع شش سیگما را مدیریت فنی و هدایت می کنند .آنها متخصصین روش های تحلیلی و آماری پیشرفته می باشند. آموزش و هدایت کمربند مشکی و کمربند سبزها و هماهنگی بین تیمها از دیگر وظایف این نفرات می باشد.

 

  • کمربند سیاه (Black Belt)

افرادی که پروژه های فنی شش سیگما را رهبری می کنند و برنامه های آموزشی و بهبود استفاده از ابزارهای آماری را  مدیریت می نمایند. این افراد هسته اصلی اجرای پروژه ها می باشند. آموزش و هدایت کمربند سبزها و تیم های پروژهبر عهده آنها می باشد. آنها در روش های حل مساله متخصص می باشند.

 

  • کمربند سبز (Green Belt)

افرادی که روند اجرای پروژه های شش سیگما را رهبری و از مفاهیم و ابزارهای آماری به منظور پیشرفت پروژه استفاده می نمایند. این افراد مسئولیت انجام پروژه، استفاده از روش های حل مساله، همکاری با کمربندهای سیاه ارشد و کمربندهای سیاه در اجرای پروژه و انتقال محدودیت های و مشکلات به مدیران عملیاتی را به عهده دارند.

 

·        اعضا تیم (Team Member)

افرادی که برنامه های مشخص و تعریف شده را به صورت عملیاتی اجرا یا نظارت می نمایند.

 

·        راهبر تیم (Team Member )

شخصی که هماهنگ کننده بین اعضا تیم می باشد. راهبری پروژه را بر عهده دارد. این شخص می تواند کمربند سبز  باشد.

 

 

متدولوژی شش سیگما :

 

/ 0 نظر / 53 بازدید